Ku: Herdiana
Fenomena kritik asal potong video ngajarkeun urang yén verifikasi leuwih penting tibatan sensasi.
Kamari jagat maya saheng ku potongan video Menteri Keuangan Sri Mulyani anu disangka nyebut “guru téh beban nagara.” Vidio éta sumebar siga haseup kaserepan ku angin, bari loba anu gancang nyieun status, nyebarkeun opini, nepi ka nyieun “hujatan massal”. Padahal, omongan éta henteu dipidangkeun sacara utuh. Ieu nuduhkeun kumaha rawanna urang ku informasi satengah.
Bahaya Informasi Satengah
Dina mangsa digital ayeuna, setiap jalma bisa jadi “wartawan” bari henteu kudu boga kartu pers. Éta téh bagja lamun dipaké pikeun nyebarkeun élmu jeung kahadéan, tapi bisa bahaya lamun nu disebarkeun ukur potongan anu teu lengkep.
Paribasa Sunda nyebut:
“Ngadéngé ulah gancang ngaduga, ningali ulah gancang ngabela.”
Hartina, urang kudu taliti, ulah buru-buru ngahukum.
Naséhat Qur’an jeung Hadits
Al-Qur’an geus ngajarkeun tata krama dina narima béja:
> “Heu jalma-jalma nu iman! Lamun datang ka maraneh hiji nu mawa béja, taliti heula…”
(QS. Al-Hujurat [49]:6).
Hadits Nabi Muhammad saw. ogé nétélakeun:
> “Jalma dianggap bohong lamun nyebarkeun sagala anu didéngé.”
(HR. Muslim).
Jelas, Islam ngajarkeun urang pikeun ulah gampang nyebarkeun tanpa tabayyun. Potongan video anu teu dipariksa asal-usulna bisa ngaruksak kahormatan jalma, komo deui nyieun fitnah anu ngabalukarkeun dosa.
Hikmah jeung Refleksi Sosial
Ibnu Qayyim al-Jauziyyah kantos nyebutkeun yén:
“Letah jeung tulisan leuwih seukeut batan pedang.”
Ayeuna letah urang robah jadi jempol dina layar smartphone. Sakedapan urang klik, sabaraha jalma katohiyan? Sababaraha kahormatan ruksak? Sabenerna, kritik téh sah, asal dumasar fakta jeung adat. Tapi nalika kritik robah jadi makian bari teu nyaho duduk perkara, éta lain kritik tapi ngadukung budaya fitnah.
Jagat maya téh ibarat pasar: pinuh ku sora, pinuh ku tawaran. Tapi teu kabéh sora kudu dugugu, teu kabéh béja kudu disebar. Jadi netizen bijak téh henteu ngan bisa nyarita, tapi bisa nahan diri.
Dina nulis unggal status urang teh aya pahala atawa dosa nu nyelap di jero. Jadi, saméméh urang ngeklik tombol “sebar”, tanya heula ka diri:
“Bener kitu? Mungguh kitu?”
* Herdiana, alumni S2 Komunikasi Penyiaran Islam (KI) Pascasarjana UIN Sunan Gunung Djati Bandung, Sekjen IKA Insttut Agama Islam Persis Bandung, paniten pasualan pulitik jeung budaya Sunda, nganjrek di Kabupaten Bandung, Jawa Barat.
Comments