Ku: Ridhazia
UMUR Nahdlatul Ulama (NU) nu geus ngahontal 100 taun mangrupa hiji keniscayaan pikeun hiji organisasi kemasyarakatan kaagamaan anu boga pangaruh gedé.
Sanajan lain ormas pangkolotna di Indonésia — sabab aya Jamiat Kheir (1901) jeung Muhammadiyah (1912) — NU jadi organisasi Islam panggedéna dina kontéks organisasi massa kontemporer.
Tren Politik Praktis
Dina rentang saabad, kaputusan balik kana Khittah 1926 dina Muktamar Situbondo taun 1984 jadi momen paling sajarahna.
Ibaratna muterkeun deui jam ka angka nol, élit NU sacara écés nyatakeun komitmen pikeun teu ngabeungkeutkeun diri sacara organisatoris jeung partéy pulitik mana waé.
Alesanana, kalibetna NU dina politik praktis dianggap geus ngagerus fokus dakwah jeung perjuangan kaagamaan, teu saluyu jeung gagasan awal para pangadegna taun 1926.
Maén “Dua Suku”
Sanajan kitu, dina prakna, klaim balik kana sumanget Khittah 1926 leuwih loba ukur jadi idéntitas NU salaku gerakan kaagamaan wungkul.
Dina analisis sajarah, kanyataanna élit NU tetep waé jadi aktor pulitik anu mindeng “ngamanipulasi” NU pikeun kapentingan pulitik.
Sacara de jure NU henteu milu pulitik, tapi sacara de facto kénéh kental ku nuansa politik praktis.
NU milih posisi “maén dua suku”: di hiji sisi ngajaga Khittah 1926 salaku idéalime organisasi kaagamaan, tapi di sisi séjén, élitna ogé kudu nyumponan kahayang kana kakawasaan ku cara asup kana struktur kakuatan.
Teu saeutik politisi anu nempatkeun NU saukur jadi alat légitimasi jeung kandaraan pulitik. Para élit NU mindeng ngedalkeun alesan yén Khittah 1926 lain hartina ngalarang wargana (nahdliyin) pikeun milu pulitik, tapi ngan saukur ngajaga nétralitas organisasi dina kontéks pulitik éléktoral.
Ningali deui Partéy NU
Tren pulitik praktis ieu bisa ditingali tina sajarah Partéy Nahdlatul Ulama (Partéy NU) anu mampuh ngahontal posisi katilu dina Pemilu 1955.
Sanggeus mutuskeun kaluar ti Masyumi taun 1952, NU malah hasil ngabuktikeun diri minangka kakuatan pulitik anu diperhitungkeun.
Dina mangsa harita, popularitas Partéy NU saimbang jeung PNI, Masyumi, jeung PKI, malah asup kana opat gedé partéy pameunang Pemilu 1955.
Kabentukna Partéy Kabangkitan Bangsa (PKB) taun 1998 ku para tokoh NU ogé jadi bukti nu sarua.
Siga sajarah nu ngulang deui, PKB meunang kasuksésan pulitik sanggeus NU mutuskeun pisah jalan jeung PPP.
PKB minangka “anak kandung” NU sacara kultural masih kénéh boga afiliasi jeung NU. Tapi sacara struktural, PKB mangrupa éntitas partéy pulitik anu misah ti ormas NU éta sorangan.*
* Ridhazia, dosen senior Fidkom UIN Sunan Gunung Djati, jurnalis jeung kolumnis, paniten psikologi jeung pasualan komunikasi pulitik, nganjrek di Bandung, Jawa Barat.
Comments