Ku: Ridhazia
KAKASARAN diksi dina sawatara waktu ka tukang nuduhkeun yén di Indonesia geus lumangsung pergeseran dina modél komunikasi pulitik.
Ti mimiti tradisi perdebatan anu dumasar kana argumén anu substantif jeung santun, kiwari condong pindah kana gaya basa anu sarkastik tur kasar.
Dua di antara diksi anu pangpopulérna dina mangsa kiwari nyaéta “ndasmu!” jeung “presiden bodoh”.
Mana anu pangkasarna?
Hiji panalungtikan kabasaan ngungkabkeun yén dina kontéks budaya Indonesia, diksi “ndasmu” jauh leuwih kasar batan kecap “bodoh”.
Sanajan duanana kaasup kana umpatan anu kacida henteu étisna dina kontéks komunikasi formal, diksi “ndasmu” — ndas hartina sirah, sedengkeun ndasmu hartina “sirah anjeun” — dikategorikeun minangka umpatan anu kacida kasarna, malah ngaleuwihan kecap ejekan atawa hinaan.
Hal ieu lantaran kecap “ndas” dina struktur sosial budaya Jawa mangrupa kecap barang dina tingkat panghandapna (ngoko kasar) pikeun ngaganti kecap sirah (sirah/krama inggil: mustaka).
Kumaha ari kecap “bodoh”?
Lamun dibandingkeun jeung diksi bodoh, salaku kecap sipat anu ilahar digunakeun dina basa Indonesia, kecap bodoh ngan saukur ngagambarkeun jalma anu kurang pinter atawa laun dina pamahaman.
Dina tataran kabasaan, kecap bodoh leuwih nuduhkeun kana penilaian tingkat kacerdasan atawa paripolah. Sajaba ti éta, diksi bodoh geus ilahar dipaké minangka kecap anu miboga sipat peyoratif pikeun méré labél ka jalma anu dianggap kurang dina kacerdasan, pamahaman, atawa daya nalar.*
* Ridhazia, dosen senior Fidkom UIN Sunan Gunung Djati, jurnalis jeung kolumnis, paniten psikologi jeung pasualan komunikasi sosial pulitik, nganjrek di Bandung, Jawa Barat.
Comments