Ku : Shabrina Fathin Sani
KAHURUAN leuweung jeung lahan (karhutla) jadi salah sahiji masalah lingkungan anu meunang perhatian di Indonesia dina bulan Oktober 2026. Kahuruan anu lumangsung di sababaraha wewengkon henteu ngan ngancam kalestarian leuweung, tapi ogé bisa ngaganggu kahirupan masarakat di sabudeureunana.
Dumasar kana laporan pamaréntah 12 Oktober 2026, aya 639,23 héktar lahan di genep provinsi prioritas anu masih dina prosés mareuman seuneu. Kaayaan ieu némbongkeun yén nanganan karhutla masih jadi tangtangan anu serius, utamana nalika usum halodo ningkatkeun résiko sumebarna seuneu.
Genep provinsi anu jadi prioritas dina nanganan karhutla nyaéta Riau, Jambi, Sumatera Selatan, Kalimantan Tengah, Kalimantan Selatan, jeung Kalimantan Barat. Tina sababaraha wewengkon éta, Kalimantan Tengah jadi salah sahiji daérah anu nyanghareupan kaayaan cukup parna.
Pamaréntah ngalaporkeun ayana kahuruan anyar di wewengkon Taman Nasional Tanjung Puting, Kabupatén Kotawaringin Barat jeung Seruyan, kalayan legana wewengkon anu kapangaruhan ngahontal 513,89 héktar. Kajadian ieu jadi perhatian lantaran leuweung miboga peran penting dina ngajaga kasaimbangan ékosistem jeung kalangsungan hirup rupa-rupa sasatoan.
Salah sahiji faktor anu ningkatkeun résiko karhutla nyaéta kaayaan cuaca anu garing, utamana nalika curah hujan saeutik jeung tatangkalan gampang kaduruk. Dina kaayaan saperti kitu, seuneu bisa gancang sumebar sarta nyusahkeun prosés mareumanana, komo deui lamun kahuruan lumangsung di daérah anu hésé dihontal.
Sanajan kitu, cuaca lain hiji-hijina faktor anu kudu diperhatikeun. Kagiatan manusa, saperti muka lahan ku cara ngaduruk jeung ngaduruk runtah sambarangan, ogé kudu dicegah sangkan henteu nimbulkeun kahuruan anu leuwih lega.
Dampak karhutla henteu ngan ukur ngaruksak tatangkalan jeung habitat sasatoan. Haseup anu dihasilkeun bisa nurunkeun kualitas hawa sarta ngaganggu kagiatan sapopoé masarakat. Haseup ogé bisa nimbulkeun gangguan kaséhatan, utamana pikeun barudak, jalma lanjut umur, jeung jalma anu boga masalah dina saluran pernapasan.
Salian ti éta, halimun haseup bisa ngahalangan kagiatan pendidikan, transportasi, jeung ékonomi lamun kaayaanana beuki parna. Ku kituna, karhutla kudu dianggap minangka masalah lingkungan anu raket patalina jeung kaséhatan sarta karaharjaan masarakat.
Dina usaha nanganan eta kahuruan, Pamaréntah geus ngagerakkeun patugas pikeun mareuman seuneu, boh nu aya di daratan (handap) atawa di luhur (udara), kaasup nyeborkeun cai ku hélikopter (katelahna water bombing) eujeung ngaliwatan operasi modifikasi cuaca. Sanajan kitu, usaha mareuman eta seuneu nyanghareupan sawatara pambengan anu aya di unggal wewengkon.
BNPB nétélakeun yeun jarak pandang anu kawates pisan di Kalimantan Tengah matak ngahalangan palaksanaan operasi liwat udara. Kaayaan ieu némbongkeun, yén nanganan karhutla merlukeun strategi anu saluyu jeung kaayaan di lapangan, sarana anu nyukupan, sarta gawe bareng antara lembaga anu silih patali.
Sanajan nanganan kaayaan darurat téh penting, usaha nyegah kahuruan kudu jadi perhatian utama sangkan kajadian anu sarua henteu terus-terusan lumangsung. Pamaréntah daérah, pangelola kawasan leuweung, palaku usaha, jeung masarakat kudu gawé bareng pikeun ngawas daérah anu rawan kahuruan.
Atikan ngeunaan bahaya ngaduruk lahan, ngawas titik panas (hotspot), sarta ngalaksanakeun aturan pikeun jalma anu ngalanggar katangtuan lingkungan bisa jadi bagian tina usaha pencegahan. Masarakat ogé bisa milu mantuan ku cara henteu ngaduruk runtah sambarangan sarta geuwat ngalaporkeun tanda-tanda kahuruan ka petugas satempat.
Dina ahirna, karhutla lain saukur masalah seuneu anu ngaduruk leuweung, tapi ogé masalah kalestarian lingkungan jeung kasalametan manusa. Gedéna tangtangan dina mareuman kahuruan dina bulan Oktober 2026 jadi pangéling-ngéling yén ngajaga lingkungan merlukeun tindakan nyata jeung usaha anu terus-terusan, lain ngan saukur réaksi nalika musibah geus kajadian.
Kasuksésan dina nanganan karhutla henteu cukup diukur tina gancangna seuneu dipareuman, tapi ogé tina kamampuh nyegah kahuruan sangkan henteu kajadian deui. Ku cara nguatkeun usaha pencegahan, ningkatkeun kasadaran masarakat, jeung ngalaksanakeun pangawasan sacara konsisten, Indonesia bisa ngajaga kakayaan alamna bari miara kualitas kahirupan generasi nu bakal datang.*
*Shabrina Fathin Sani, Mahasiswa Prodi Jurnalistik Fidkom UIN Sunan Gunung Djati, nganjrek di Bandung, Jawa Barat
Comments