Ku: Nur Alfi Laili
DI tengah gancangna kamajuan téknologi jeung média digital, basa Sunda nyanghareupan tangtangan pikeun tetep hirup jeung mekar di kalangan generasi ngora. Kiwari, rupa-rupa informasi bisa diaksés kalayan gampang ngaliwatan telepon sélulér jeung média sosial. Tapi, di satukangeun éta kamajuan, aya hal anu teu meunang dipopohokeun, nyaéta kalestarian basa indung.
Basa Sunda mindeng dianggap kurang merenah pikeun nyanghareupan dunya modern, padahal basa lain saukur alat komunikasi, tapi ogé ngagambarkeun idéntitas jeung budaya hiji masarakat. Dina kaayaan ieu, jurnalistik Sunda miboga peran penting pikeun ngabuktikeun yén basa Sunda tetep bisa dipaké pikeun nepikeun informasi anu aktual, kritis, jeung mangpaat pikeun masarakat.
Jurnalistik Sunda lain ngan saukur kagiatan nulis warta ku basa Sunda, tapi ogé bagian tina usaha ngajaga basa sangkan tetep dipaké dina kahirupan masarakat. Ngaliwatan koran, radio, televisi, situs wéb, jeung média sosial, basa Sunda bisa dipaké pikeun ngabahas rupa-rupa pasualan, ti mimiti pendidikan, sosial, budaya, nepi ka kawijakan publik.
Ku kituna, jurnalistik Sunda miboga dua pancén sakaligus, nyaéta nepikeun informasi anu bisa dipercaya jeung méré rohangan pikeun basa Sunda sangkan terus mekar. Tangtanganana nyaéta kumaha carana sangkan jurnalistik Sunda henteu ngan dipikawanoh minangka bagian tina tradisi, tapi ogé jadi média informasi anu dipikaresep ku masarakat kiwari.
Di kalangan mahasiswa, pamakéan basa Sunda dina kagiatan akademik jeung karya jurnalistik masih perlu leuwih dimekarkeun. Sabagian mahasiswa leuwih biasa ngagunakeun basa Indonesia atawa basa asing dina nyieun tulisan, diskusi, jeung kontén digital. Kaayaan ieu henteu salawasna nuduhkeun yén maranéhna teu ngahargaan basa Sunda, tapi ogé bisa patali jeung kurangna rohangan pikeun ngagunakeun basa Sunda dina widang anu leuwih lega.
Mahasiswa minangka generasi intelektual miboga kasempetan pikeun ngawanohkeun basa Sunda ngaliwatan artikel, laporan warta, wawancara, jeung karya jurnalistik séjénna. Kampus sakuduna henteu ngan jadi tempat pikeun neuleuman téori jurnalistik, tapi ogé rohangan pikeun ngamekarkeun jurnalistik Sunda sangkan bisa hirup dina prakték komunikasi modéren.
Parobahan pola konsumsi informasi ogé jadi tangtangan pikeun jurnalistik Sunda. Ayeuna, masarakat beuki dalit jeung kontén digital anu ringkes, gancang, jeung matak narik perhatian. Kaayaan ieu nungtut média basa Sunda pikeun leuwih kréatif dina nepikeun informasi, boh ngaliwatan tulisan, vidéo pondok, boh siaran digital.
Sanajan kitu, usaha pikeun narik perhatian pamaca teu meunang ngorbankeun bebeneran jeung kualitas informasi. Warta anu ditepikeun ku basa Sunda kudu tetep nyumponan prinsip akurasi, kajelasan, jeung tanggung jawab jurnalistik. Hartina, kamajuan téknologi kudu dijadikeun kasempetan pikeun ngalegaan jangkauan jurnalistik Sunda, lain alesan pikeun ninggalkeun ajén-inajén jurnalistik.
Masalahna, basa Sunda masih mindeng dipatalikeun jeung kahirupan baheula, saolah-olah teu mampuh dipaké pikeun ngabahas pasualan-pasualan kiwari. Padahal, basa Sunda bisa dipaké pikeun nepikeun informasi ngeunaan téknologi, lingkungan, ékonomi, politik, jeung kahirupan mahasiswa. Nu jadi pasualan lain kamampuh basana, tapi sabaraha gedé rohangan anu disadiakeun pikeun ngagunakeunana.
Lamun basa Sunda ngan dipaké dina kaayaan nu tangtu, kasempetan pikeun ngamekarkeunana bakal beuki heureut. Sabalikna, lamun basa Sunda terus dipaké dina tulisan jurnalistik anu kritis jeung informatif, basa ieu bisa miboga fungsi anu leuwih lega. Ku kituna, ngamumulé basa Sunda henteu cukup ku cara ngajarkeunana, tapi ogé kudu dibarengan ku usaha ngagunakeunana dina kahirupan nyata.
Dina ieu hal, mahasiswa jurnalistik miboga peran penting pikeun ngahirupkeun jurnalistik Sunda. Léngkahna bisa dimimitian ku ngangkat pasualan di lingkungan sabudeureunana, ngalaksanakeun wawancara, nulis warta ku basa Sunda anu merenah, sarta nyebarkeun karya ngaliwatan média digital.
Mahasiswa ogé perlu mampuh ngabédakeun basa anu komunikatif jeung basa anu asal-asalan, sabab kualitas basa mangaruhan kana kajelasan informasi anu ditepikeun. Salian ti éta, unggal karya kudu tetep dumasar kana fakta, hasil verifikasi, jeung étika jurnalistik. Ku cara kitu, mahasiswa henteu ngan saukur diajar jadi jurnalis, tapi ogé milu ngajaga basa Sunda sangkan tetep miboga tempat dina dunya informasi anu terus robah.
Tungtungna, ngajaga basa Sunda lain hartina nolak kamajuan, tapi mastikeun yén kamajuan henteu ngajadikeun urang mopohokeun idéntitas sorangan. Jurnalistik Sunda kudu terus hirup dina pikiran, tulisan, jeung karya generasi ngora, kaasup mahasiswa. Hiji basa moal cukup dijaga ku rasa reueus wungkul, tapi kudu terus dipaké, dimekarkeun, jeung diwariskeun ngaliwatan rupa-rupa kagiatan.
Basa Sunda lain basa baheula anu cukup disimpen dina mangsa katukang, tapi basa anu bisa terus nyaritakeun kahirupan kiwari jeung ngawangun mangsa hareup. Sabab, nalika basa Sunda terus dipaké pikeun nepikeun fakta jeung gagasan, dina waktu anu sarua urang ogé keur ngajaga sangkan idéntitas jeung budaya Sunda tetep hirup.*
*Nur Alfi Laili, mahasiswi semester 7 Prodi Ilmu Jurnalistik Fidkom UIN Sunan Gunung Djati nu keur tatahar panalungtikan skripsi, nganjrek di Sukabumi, Jawa Barat.
Comments